Naut · Thema 10 · Les 3: De aarde wordt warmer
Maandag 31 augustus · 13:00 – 13:45
Op tafel:
Naut 2e editie, thema 10 "Een plekje voor iedereen", les 3. Leerwerkboek blz. 16-21. Introductiefilm les 3 klaarzetten in de digibordsoftware. Voor opdracht 9 (plus): www.nmb2.nl, wachtwoord vervang.
Sneeuwmachines?! Ik snap er niks van. Leggen jullie het me straks uit?
Kijkvraag Sneeuw verzekerd in Schneedorf ⛷️
"Zoals altijd worden er in de voorjaarsvakantie duizenden enthousiaste skiërs verwacht. De sneeuwmachines werken weer op volle toeren."
Hoe komt het dat er sneeuwmachines nodig zijn?
Eerst introductiefilm bekijken: wat gebeurde er, hoe komt dat? Openingsbeeld: wie houdt er van de winter — ligt er elke winter genoeg sneeuw? Toelichting: in de Alpen valt minder sneeuw door opwarming; sneeuwmachines gebruiken zelf energie en dragen zo óók bij aan de opwarming. Wisbordje: lampen, digibord, verwarming, luchtverversing…
Lesdoel Nieuw doel vandaag!
Ik kan het broeikaseffect uitleggen en het verschil tussen duurzame energie en energiebesparing benoemen.
Het doel is behaald als ik…
- kan uitleggen waardoor de aarde opwarmt;
- voorbeelden kan geven van duurzame energie én van energiebesparing;
- bij een probleem deskundigen kan raadplegen en een eigen mening kan geven.
Je oefent ook: een probleem oplossen door te kijken wat deskundigen ervan vinden (Los het op, stap 3). 21e-eeuwse vaardigheden: kritisch denken, communicatie.
Uitleg Waarom wordt de aarde warmer?
- Wij gebruiken veel energie: machines, auto's, vliegtuigen, verwarming.
- Die energie komt vaak van het verbranden van fossiele brandstoffen: olie, steenkool, aardgas.
- Bij het verbranden komen er gassen vrij die hoog in de lucht blijven hangen: broeikasgassen.
- Broeikasgassen werken als een deken 🛏️ — ze houden de warmte van de aarde vast.
- Gevolg: opwarming → het ijs bij de polen smelt, de zee stijgt, het land wordt droger → verstoring van ecosystemen.
Leg de link met les 1 en 2 (verstoring van ecosystemen). Begrip: broeikasgas = gas hoog in de lucht dat de warmte van de aarde vasthoudt. Daarna opdracht 1 samen via het digibord (zinnen in de goede volgorde — dit is precies de keten hierboven).
Samen Twee oplossingen
☀️ Duurzame energie
Energie die geen broeikasgassen afgeeft en niet opraakt: zon, wind, water.
De zon geeft 10.000× meer energie dan we nodig hebben!
💡 Energiebesparing
Zorgen dat er minder energie wordt gebruikt: trui aan, korter douchen, fietsen, isoleren, letten op het energielabel.
Vraag: wie weet daken met zonnepanelen? Waar staan grote windmolens? Toon evt. energielabels op het digibord. Weetje: op een fitnessapparaat wek je genoeg stroom op voor vier tv's tegelijk.
Laat zien! Zet de keten op volgorde
De kaartjes staan door elkaar. Schrijf alleen de nummers in de goede volgorde op je wisbordje:
Goed? Dan lees je zelf verder en ga je aan het werk (volgende dia). Twijfel je nog? Blijf bij het bord — we zetten de kaartjes samen op volgorde en zeggen de keten hardop.
Aan het werk Werkboek blz. 18-21
Iedereen:
- Lees "Energie, maar dan anders!" en "Energie, maar dan minder!"
- Maak opdracht 2 t/m 5
- Daarna: Los het op (opdracht 7 + 8, mag in tweetallen): Is een e-bike goed voor het milieu? Lees wat de 5 deskundigen zeggen en kies jouw standpunt.
Extra:
- Opdracht 6: welk apparaat gebruikt de minste energie?
- Opdracht 9 (💻 nmb2.nl, wachtwoord: vervang): welke vervoersmiddelen zijn goed voor het milieu?
Opdracht 2+3 horen bij het bovenste theorieblok, 4+5 bij het onderste; evt. zelfstandig laten nakijken. Antwoorden: 2 = windmolen + zonnepanelen; 3 = geen/wel/wel/niet/geen; 4 = besparing-duurzaam-besparing-besparing-duurzaam; 6 = tablet, trap, ledlamp, fiets. Bij opdracht 7: de verkeersdeskundige zegt niets over het milieu (bron níet aankruisen). Geef opdracht-9-kinderen tijdig een seintje.
Terugblik Deskundigen & jouw mening
Is een e-bike goed voor het milieu? 🚲⚡
- Hielpen de adviezen van de deskundigen om het probleem beter te begrijpen?
- Maakt het uit voor wíe je redeneert: iemand die eerst fietste, of iemand die eerst auto reed? Ja! Automobilist → e-bike = beter. Fietser → e-bike = minder goed.
- En opdracht 5: hoe zorg je dat je écht doet wat je opschreef?
Eigenaarschap: een paar kinderen hun standpunt + argument laten geven. Vooruitblik: woensdag les 4 = samenvatting + Test jezelf; de toets volgt daarna (leren via nmb2.nl, wachtwoord: milieu).
Woensdag: de grote Test jezelf. Ben jij klaar om de toets straks te verslaan?